Bóng đèn halogen là gì? Ưu và nhược điểm

Ngày nay, tuy có những nhược điểm và ưu điểm đan xen nhưng bóng đèn halogen vẫn là một lựa chọn phổ biến trong việc chiếu sáng trong gia đình và thương mại. Vậy bóng đèn halogen là gì, đặc điểm nổi bật và ứng dụng của bóng đèn halogen như thế nào,… hãy cùng VNLICO tìm hiểu trong bài viết này nhé!

1.   Bóng đèn halogen là gì?

Đèn halogen là một bóng đèn sợi đốt đặc biệt bao gồm một dây tóc Wolfram được bọc kín trong một bóng đèn nhỏ gọn với một hỗn hợp của một khí trơ và một lượng nhỏ chất halogen như iod hoặc brom. Sự kết hợp của khí halogen và sợi Wolfram tạo ra phản ứng hóa học chu trình halogen làm bổ sung Wolfram cho dây tóc, tăng tuổi thọ tối đa và duy trì độ trong suốt của vỏ bóng đèn.

Do lý do đó, bóng đèn halogen có thể hoạt động ở nhiệt độ cao hơn khá nhiều so với đèn sợi đốt chứa khí thông thường có công suất và tuổi thọ hoạt động tương tự, từ đó tạo ra ánh sáng có hiệu suất chiếu sáng và nhiệt độ màu cao hơn. Đèn halogen có kích thước nhỏ nên có thể sử dụng nó trong các hệ thống quang học nhỏ gọn như máy chiếu và đèn chiếu sáng.

Một số đặc điểm nổi bật của bóng đèn halogen:

– Bóng đèn halogen được làm từ thủy tinh với vật liệu thạch anh.

– Nhiệt độ khi hoạt động của bóng đèn halogen rất cao và nhiệt độ bề mặt của bóng đèn có thể đạt tới 600 độ C.

– Kích thước đèn halogen khá nhỏ, dễ dàng lắp đặt và vận chuyển.

– Giá thành của đèn Halogen khá thấp, dễ tìm mua ở nhiều cửa hàng.

– Tuy nhiên, ánh sáng phát ra từ đèn halogen chứa nhiều bức xạ hồng ngoại (IR) và tia cực tím (UV) nên không an toàn khi sử dụng.

– Có thể sử dụng đèn ở những nơi cần ánh sáng mạnh như ngoài trời, sân khấu, máy chiếu,…

2.   Cấu tạo bóng đèn halogen

–          Cấu tạo của đèn halogen

Cấu tạo đèn Halogen bao gồm bên ngoài là lớp vỏ thủy tinh thạch anh, còn phía trong gồm 2 cụm dây tóc (dây tóc tim pha và dây tóc tim cốt), giá đỡ, và các tiếp điểm được nối với nguồn điện.

Bên trong thiết bị đèn này còn có chứa các loại khí Halogen bao gồm: Iod, và Brom. Hầu hết, các chất khí này đều tạo ra một quá trình hóa học khép kín, nhờ vậy có thể giúp ngăn cản sự đổi màu của bóng đèn, giữ cho bóng đèn có thể hoạt động với chất lượng tốt nhất trong thời gian dài liên tục nhiều giờ.

–          Nguyên lý hoạt động của đèn Halogen

Vậy bóng đèn halogen hoạt động theo cơ chế nào? Khi bóng đèn bắt đầu hoạt động thì dòng điện chạy qua dây tóc thì sẽ có một lượng nhất định các phân tử kim loại bị bay hơi vào hỗn hợp khí trong bầu thủy tinh.

Iode kết hợp với wolfram bay hơi ở dạng khí thành iodur wolfram, hỗn hợp khí này không bám vào vỏ thủy tinh như bóng đèn thông thường mà thay vào đó sự chuyển động đối lưu sẽ mang hỗn hợp này trở về vùng khí nhiệt độ cao xung quanh tim đèn (ở nhiệt độ cao trên 1450C) thì nó sẽ tách thành 2 chất: Wolfram sẽ bám trở lại tim đèn và các phần tử khí halogen được giải phóng trở về dạng khí.

Quá trình tái tạo này không chỉ ngăn chặn sự đổi màu bóng đèn mà còn giữ cho tim đèn luôn hoạt động ở điều kiện tốt trong một khoảng thời gian dài. Bóng đèn halogen phải được chế tạo để hoạt động ở nhiệt độ cao hơn 2500C, bởi vì ở nhiệt độ này khí halogen mới bốc hơi.

Người ta sử dụng phần lớn thủy tinh thạch anh để làm bóng vì lý do là loại vật liệu này chịu được nhiệt độ và áp suất rất cao (khoảng 5 đến 7 bar) cao hơn thủy tinh bình thường làm cho dây tóc đèn sáng hơn và tuổi thọ cao hơn bóng đèn thường.

3.   Ưu và nhược điểm của bóng đèn halogen so với các loại bóng đèn khác

3.1. Ưu điểm:

Bóng đèn halogen có những ưu điểm như sau:

+ Đèn halogen cho khả năng chiếu sáng cao hơn và tiết kiệm năng lượng hơn những bóng đèn sợi đốt thông thường do khả năng chuyển hóa điện năng thành quang năng (đèn halogen khoảng 10% so với 6% của bóng đèn sợi đốt)

+ Độ bền: Một bóng đèn halogen có thể chiếu sáng 1000h với công suất 55W, tuổi thọ rất cao, chi phí sử dụng thấp

+ Cấu tạo của đèn đơn giản, gọn nhỏ nên dễ dàng tháo lắp, di chuyển.

+ Đa dạng về mẫu mã, kích cỡ cho nên đèn sẽ phù hợp với rất nhiều các loại xe ô tô

+ Tính ứng dụng cao, ngoài dùng để làm đèn pha ô tô, đèn halogen còn được dùng để sưởi ấm trong gia đình như máy sưởi, quạt sưởi,…

3.2. Nhược điểm:

Cũng giống như những bóng đèn sợi đốt thông thường, đèn halogen tiêu tốn phần lớn vào nhiệt lượng, chỉ một phần nhỏ điện năng được chuyển hóa thành quang năng, năng lượng tiêu hao ra bên ngoài nhiều

Theo CNN đánh giá hiện loại đèn halogen có  hiệu quả năng lượng ở mức D – mức xếp hạng thấp nhất theo tiêu chuẩn châu Âu. Chính bởi vậy, các nước thành viên EU đã quyết định ngưng sử dụng loại bóng đèn này vào năm 2016, tuy nhiên Ủy ban châu Âu lại cho rằng cần có thêm thời gian để người dân làm quen với loại đèn thay thế. Và ngày 1-9 tới, loại đèn này sẽ chính thức bị xóa sổ tại châu Âu

Ủy ban châu Âu về khí hậu và năng lượng cho biết, việc loại bỏ các bóng đèn không hiệu quả sẽ có ý nghĩa rất lớn về mặt môi trường vì có thể hạn chế được 15,2 triệu tấn khí thải CO2 vào năm 2025. Biện pháp này cũng sẽ giúp giảm lượng dầu nhập khẩu vào EU xuống gần 75 triệu thùng/năm, điều rất có ý nghĩa với cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu. Không chỉ riêng đèn halogen mà đối với loại đèn compact huỳnh quang (CFL) cũng đã có lệnh cấm vào năm 2020

4.   Ứng dụng của bóng đèn halogen

Ngày nay, bóng đèn Halogen được người tiêu dùng lựa chọn, sử dụng phổ biến với nhiều mục đích khác nhau. Có thể kể đến như:

–          Sử dụng làm nguồn điện và thiết bị sưởi ấm nhà tắm

Với nguồn nhiệt năng phát tán lớn khi hoạt động, đèn Halogen được xem là lựa chọn lý tưởng cho người dùng lắp đặt để sưởi ấm trong phòng tắm, đặc biệt là vào mùa đông.

Ngoài ra, với tính năng chuyển hóa điện năng thành nhiệt năng tạo ra hơi nóng khi sử dụng, bởi vậy mà đèn còn được sử dụng để bên trong phòng ngủ, hoặc phòng khách trong gia đình. Thiết bị chiếu sáng này rất nhỏ gọn, có thể dễ dàng tháo lắp cũng như vận chuyển, kể cả những người không chuyên đều thực hiện được nên đèn rất được ưa chuộng trên thị trường hiện nay.

–          Quạt sưởi trong sinh hoạt gia đình

Với điều kiện thời tiết đặc trưng vào mùa đông có nền nhiệt độ thấp như của nước ta, đặc biệt là ở miền Bắc thì không thể thiếu được một chiếc quạt sưởi halogen. Nói một cách dễ hiểu nhất, quạt sưởi halogen là thiết bị sử dụng đèn halogen để làm nhiệt sưởi ấm, cũng như là thiết bị cực kỳ cần thiết trong nhà khi thời tiết trở lạnh.

Thiết bị đèn sưởi Halogen có kích thước nhỏ nhắn, cấu tạo đơn giản nên rất dễ sử dụng với chế độ bật tắt tự động, di chuyển đến mọi vị trí mong muốn. Ngoài ra, trong quá trình sử dụng đèn khi có sự cố xảy ra đèn có khả năng tự động ngắt dòng điện đang hoạt động, nên rất an toàn cho người sử dụng thiết bị này tại nhà.

–           Sử dụng làm đèn ôtô

Có thể bạn không biết: một trong những ứng dụng nổi bật mà loại đèn Halogen mang lại chính là được chế tạo để sản xuất đèn ôtô bởi độ an toàn cao, ánh sáng ổn định, không chập chờn, chớp nháy khi phương tiện đang lưu thông trên đường.

Trên đây là những thông tin cơ bản về bóng đèn halogen. Nếu bạn đang tìm hiểu về bóng đèn halogen nói riêng và các loại đèn chiếu sáng nói chung thì còn chần chờ gì nữa, hãy liên hệ với VNLICO để được tư vấn hoàn toàn miễn phí nhé!